دندان‌های مستعد پوسیدگی

ن: در همه افراد باکتری ایجادکننده پوسیدگی دندان وجود دارد ، ولی پوسیدگی در دندان‌های همه افراد ایجاد نمی‌شود، چرا؟ هرچند صرفا پوسیده نبودن دندان‌ها معیار سلامت دهانی نیست ولی در تفسیر این سوال چندین عامل وجود دارد: یکی از این عوامل گونه‌های میکروبی موجود در دهان است.
در برخی افراد گونه‌های باکتری‌هایی که در مقابل باکتری‌های بیماری زا قرار می‌گیرند، زیاد است بنابراین در افراد با استعداد پوسیدگی بالاتر، مراقبت زیادتر توصیه می‌شود.
مساله بعد، میزان مصرف مواد قندی است. مواد قندی ماده مورد نیاز و سوخت باکتری‌هاست، شما هر قدر سوخت بیشتری در اختیار باکتری‌ها قرار دهید، آنها با قدرت بیشتری فعالیت خواهند کرد. مثلاً فردی که مدام طی روز نوشیدنی حاوی قند مصرف می‌کند یا کودکی که آب نباتی را که ۲ساعت خوردن آن به طول می‌انجامد را می‌خورد یا فردی که ماده قندی چسبنده‌ای را مصرف کرده و قطعه‌ای از آن به دندانش چسبیده است، سوخت مورد نیاز باکتری‌ها را براحتی در اختیار آنها قرار می‌دهد.
نقطه مقابل این افراد کسانی هستند که مصرف این مواد را در کنار وعده‌های اصلی غذایی دارند. هر چند روش دوم، سالم‌ترین روش نیست به این دلیل که فرد ۳ بار در روز مواد قندی مصرف کرده است ولیکن از این جهت که دسترسی باکتری‌ها به سوخت را محدود کرده، مفید است. از سوی دیگر بزاق انسان می‌تواند در فاصله بین دو مصرف سطح اسید ایجاد شده در محیط دهان را تا حدی خنثی کرده و به وضعیت طبیعی نزدیک کند.
در این میان باید به قوام مواد غذایی نیز توجه کرد. مواد قندی چسبنده به مدت طولانی‌تری در محیط دهان باقی می‌مانند و اجازه دسترسی طولانی‌تری به باکتری‌ها می‌دهند. بنابراین بهتر است از مصرف مواد قندی چسبنده در برنامه غذایی کاسته شود.
بنابراین نتیجه می‌گیریم، پوسیدگی دندان نتیجه چندعامل است:
۱٫ وجود باکتری‌های بیماری‌زا
۲٫ وجود محل مناسب برای رسوب باکتری‌ها (سطح دندان)
۳٫ مواد غذایی مورد نیاز باکتری‌ها (مواد قندی)
۴٫ تداوم رسیدن مواد غذایی به باکتری‌ها (زمان)
بنابراین برای برنامه‌ریزی به منظور کاهش بیماری‌های دندان دخالت در هر کدام از این چرخه‌ها می‌تواند مؤثر باشد. بدین نحو که از تعداد باکتری‌ها توسط مسواک و نخ زدن دندان‌ها کاسته شود. حجم و کیفیت مواد قندی مصرف‌شده، کنترل شود. با مصرف متناوب مواد قندی از در اختیار بودن دائم موادقندی مورد نیاز باکتری‌ها جلوگیری شود و با استفاده از دهانشویه‌های حاوی فلوراید و تقویت اجزای تشکیل‌دهنده دندان قدرت نفوذ اسید ترشح شده از باکتری‌ها کاهش داده شود. هفته آینده درباره مراحل پیشرفت پوسیدگی دندان سخن خواهیم گفت.
دکتر محمدامین نریمانیمتخصص ارتودنسی

جام جم